osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jeżeli dają gwarancję poprawy sytuacji dziecka
Rodzinna piecza zastępcza
Rodzinna piecza zastępcza zapewnia dziecku opiekę i wychowanie w warunkach domowych. Daje mu poczucie bezpieczeństwa, bliskość i stabilność, które są potrzebne do prawidłowego rozwoju.
Obecnie szukamy osób, które chciałyby zostać rodziną zastępczą i stworzyć dziecku bezpieczny, pełen ciepła dom. Zachęcamy do otwarcia drzwi serca i objęcia opieką dzieci, które szczególnie potrzebują miłości, troski i wsparcia.
Formami rodzinnej pieczy zastępczej są:
Rodziny zastępcze:
- Spokrewnione – tworzone przez dziadków lub rodzeństwo dziecka.
- Niezawodowe – prowadzone przez osoby niespokrewnione z dzieckiem lub jego dalszą rodzinę.
- Zawodowe – osoby, które zawodowo zajmują się opieką nad dziećmi i otrzymują wynagrodzenie.
- Rodzinny dom dziecka – osoby, które zawodowo zajmują się opieką nad dziećmi, zapewniają opiekę w warunkach rodzinnych większej liczbie dzieci niż rodzina zawodowa, a prowadzący tę formę pieczy otrzymują wynagrodzenie.
Każda z tych form ma swoje zasady i zakres wsparcia. Należy pamiętać, że rodzina zastępcza to nie to samo co rodzina adopcyjna.
Osoby chcące zostać rodziną zastępczą muszą pamiętać, że opieka nad dzieckiem może być czasowa. Ich zadaniem jest dać mu dom na czas trudnej sytuacji. Rodzina zastępcza współpracuje z rodzicami biologicznymi, aby dziecko mogło ponownie zamieszkać z rodzicami biologicznymi. Jeśli nie jest to możliwe, dąży się do adopcji. Gdy adopcja również nie jest możliwa, dziecko pozostaje w pieczy zastępczej.
Wśród zawodowych rodzin zastępczych wyróżniamy między innymi:
- Pogotowie rodzinne – dzieci trafiają tu na czasowy pobyt, zwykle 4–8 miesięcy, lub do zakończenia postępowania sądowego. Czekają wtedy na decyzję o powrocie do rodziny, adopcji lub przeniesieniu do innej rodziny zastępczej.
- Rodziny specjalistyczne – przyjmują dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności lub o znacznym/umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Mogą też opiekować się dziećmi niedostosowanymi społecznie, zgodnie z ustawą o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.
Przy doborze rodziny zastępczej dla dziecka uwzględnia się:
przygotowanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej;
Dlaczego warto zostać rodziną zastępczą?
Czasem jedno bezpieczne miejsce zmienia całe dzieciństwo. Rodzina zastępcza daje dziecku to, czego najbardziej potrzebuje – bliskość, spokój i poczucie, że ktoś jest obok.
Nie trzeba być idealnym. Wystarczy być uważnym, cierpliwym, otworzyć swój dom i serce.
Rodziny zastępcze nie zostają same. Otrzymują wsparcie finansowe na utrzymanie dziecka, a w przypadku rodzin zawodowych także wynagrodzenie. W razie potrzeby dostępna jest pomoc specjalistów – psychologa, pedagoga, prawnika. Organizowane są także szkolenia i grupy wsparcia. Każdej rodzinie towarzyszy koordynator, który pomaga przejść przez nowe sytuacje.
Najważniejsze jednak jest to, że dla dziecka stajecie się kimś, kto daje stabilność i nadzieję.
Rodziny zastępcze mogą liczyć na wsparcie finansowe, które obejmuje między innymi:
- świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej;
- świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej niezawodowej i zawodowej;
- dodatek na dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności – na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania tego dziecka;
- zasiłek pielęgnacyjny – przysługuje dziecku z orzeczeniem o niepełnosprawności i ma na celu częściowe pokrycie kosztów opieki;
- świadczenie pielęgnacyjne;
- świadczenie z programu Dobry Start – jednorazowe świadczenie 300 zł na rozpoczęcie roku szkolnego dla dziecka uczącego się;
- świadczenia z programu Aktywny Rodzic – wspierające opiekę nad małymi dziećmi, między innymi „Aktywnie w żłobku” i „Aktywni rodzice w pracy”;
- dodatek na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej zawodowej na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich – na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania tego dziecka;
- atrakcyjne wynagrodzenie w przypadku zawodowych rodzin zastępczych;
- świadczenie 800+.
Ponadto zawodowe rodziny zastępcze mogą uzyskać mieszkanie na czas sprawowania tej funkcji. Zawodowe rodziny zastępcze otrzymują wynagrodzenie na podstawie zawartych umów.
Przykładowe wynagrodzenia zawodowej pieczy zastępczej:
Zawodowa Rodzina zastępcza od 6 700 zł brutto do 8 950 zł brutto plus dodatki
Zawodowa rodzina zastępcza z funkcją pogotowia rodzinnego od 8 670 zł brutto do 11 100 zł brutto plus dodatki
Rodzinny Dom Dziecka od 14 100 zł brutto do 16 650 zł brutto plus dodatki
Dodatkowo rodzina zastępcza może zawnioskować o:
- jednorazową pomoc na przyjęcie dziecka do rodziny zastępczej;
- dofinansowanie do wypoczynku;
- środki na utrzymanie lokalu mieszkalnego;
- pokrycie kosztów niezbędnego remontu.
Pozamaterialne wsparcie dla rodzin zastępczych:
- bezpłatna pomoc prawnika, pedagoga oraz psychologa;
- możliwość uczestniczenia w bezpłatnych szkoleniach i spotkaniach grup wsparcia;
- wsparcie koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, który udziela profesjonalnej pomocy w kwestiach związanych z pełnieniem roli rodzica zastępczego oraz w sprawach dziecka znajdującego się w pieczy zastępczej;
- 30 dni kalendarzowych odpoczynku dla zawodowych rodziców zastępczych – w tym czasie dzieciom zapewnia się pieczę w rodzinie pomocowej;
- możliwość zatrudnienia osób do pomocy w opiece nad dzieckiem i prowadzenia gospodarstwa domowego.
Kto może zostać rodziną zastępczą?
Rodziną zastępczą może zostać małżeństwo lub osoba nie pozostająca w związku małżeńskim. Ważne jest stabilne życie, pozwalające zadbać o potrzeby dziecka. W przypadku rodziny niezawodowej przynajmniej jedna osoba powinna mieć stałe źródło dochodu. Nie trzeba mieć wielkiego domu – wystarczy posiadać odpowiednie warunki mieszkaniowe i zdrowotne.
W trakcie procedury kandydaci przechodzą rozmowy i szkolenie, które pomagają dobrze przygotować się do tej roli.
Kandydaci powinni mieć pełną zdolność do czynności prawnych, nie być pozbawieni praw rodzicielskich ani karani za przestępstwa umyślne. Szczegółowe warunki określają przepisy prawa.
Rodziną zastępczą mogą zostać osoby, które:
- dają gwarancję, że będą właściwie opiekować się dzieckiem;
- nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej oraz nie mają jej ograniczonej ani zawieszonej;
- wywiązują się z obowiązku alimentacyjnego, jeśli taki obowiązek wobec nich został orzeczony;
- mają pełną zdolność do czynności prawnych;
- posiadają zaświadczenie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej potwierdzające brak przeciwwskazań do opieki nad dzieckiem;
- uzyskały opinię psychologa o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej;
- mieszkają na terenie Polski;
- mają odpowiednie warunki mieszkaniowe i bytowe dla dziecka;
- nie były prawomocnie skazane za przestępstwo;
- nie figurują w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym;
- w przypadku rodziny zastępczej niezawodowej – przynajmniej jedna osoba ma stałe źródło dochodu;
- otrzymały pozytywną opinię Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach;
- ukończyły szkolenie dla kandydatów na rodzinę zastępczą.
Pierwszym krokiem jest złożenie wniosku do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach. Następnie odbywa się spotkanie w miejscu zamieszkania kandydata. Pracownicy sprawdzają warunki mieszkaniowe oraz rozmawiają o sytuacji rodzinnej i motywacji.
Kolejny etap to rozmowa z psychologiem i pedagogiem. Po pozytywnej ocenie kandydaci kierowani są na szkolenie przygotowujące do pełnienia tej roli.
W trakcie procedury należy dostarczyć wymagane dokumenty, m.in. zaświadczenie o dochodach, stanie zdrowia oraz niekaralności.
5 kroków do zostania rodziną zastępczą
1. Złóż wniosek
Zgłoś się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach i złóż wniosek o rozpoczęcie procedury.
2. Spotkanie
w Twoim domu
Pracownicy Centrum Pieczy Zastępczej i Wspierania Rodziny umówią się na wizytę w miejscu Twojego zamieszkania. Podczas spotkania:
- omawiana jest sytuacja rodzinna, zdrowotna, zawodowa i finansowa,
- sprawdzane są warunki mieszkaniowe,
- obecny jest psycholog oraz koordynator rodzinnej pieczy zastępczej,
- sporządzana jest dokumentacja potrzebna do wydania opinii.
3. Badania i rozmowy
ze specjalistami
Kandydat bierze udział w spotkaniu z psychologiem i pedagogiem.
Badania psychologiczno-pedagogiczne odbywają się w MOPS w Katowicach. Pozwalają ocenić:
- predyspozycje i kompetencje wychowawcze,
- motywację do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.
4. Złóż wymagane
dokumenty
W trakcie procedury należy dostarczyć m.in.:
- zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach,
- informację o stałych wydatkach oraz zaświadczenie o braku zadłużeń i zaległości w opłatach,
- dokument potwierdzający tytuł prawny do mieszkania,
- zaświadczenie lekarskie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
- zaświadczenie o niekaralności,
- oświadczenie dotyczące obowiązku alimentacyjnego i praw rodzicielskich wobec własnych dzieci,
- dokumenty potwierdzające wykształcenie.
5. Kwalifikacja
i szkolenie
Zespół opiniujący sprawdza, czy kandydat spełnia wymagania określone w przepisach.
Po pozytywnej decyzji kandydaci kierowani są na szkolenie przygotowujące do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.
Jeśli o wydanie opinii występuje sąd, procedura przebiega w taki sam sposób.
Dowiedz się więcej!
Posłuchaj podcastów:
Przeczytaj ulotki i poradniki:
Plik PDF jest przeznaczony do pobrania. W zależności od ustawień przeglądarki może otworzyć się w nowej karcie lub oknie.
Plik PDF jest przeznaczony do pobrania. W zależności od ustawień przeglądarki może otworzyć się w nowej karcie lub oknie.
Wersje tekstowe materiałów
Wersja tekstowa ulotki informacyjnej
O co w tym chodzi
Rodzinna piecza zastępcza to czasowa opieka nad dzieckiem. To nie adopcja.
Dzieci trafiają tu, gdy ich rodzina przechodzi kryzys. Potrzebują wtedy bezpiecznego domu, stabilnych dorosłych i codziennego wsparcia. Na jakiś czas, ale na 100%.
Nie musicie być idealni.
Konkrety
Zawodowa rodzina zastępcza to umowa z miastem i jasne zasady. To odpowiedzialna praca, w której nie będziecie zdani wyłącznie na siebie.
Otrzymujecie:
- stałe wynagrodzenie,
- świadczenia + 800+,
- pomoc mieszkaniową,
- wsparcie specjalistów i szkolenia.
Zróbcie pierwszy krok
Wejdźcie na: otworzdrzwiserca.pl lub skontaktujcie się z:
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Katowicach
40-040 Katowice, ul. Wita Stwosza 7
32 606 18 39, 32 606 19 18 lub 32 606 18 46 do 56
cpz@mops.katowice.pl
Wersja tekstowa plakatu
#Otwórz Drzwi Serca
Zawodowa rodzina zastępcza to konkretna, realna pomoc dzieciom z rodzin w kryzysie. To także wsparcie od miasta: pensja, mieszkanie i dostęp do specjalistów. To jasne zasady i odpowiedzialność.
Sprawdź, czy to praca dla Ciebie!
Dowiedz się więcej na www.mops.katowice.pl.
Materiał oznaczony logotypami: Fundusze Europejskie, Katowice dla odmiany, Fundusze Europejskie dla Śląskiego, Rzeczpospolita Polska, Dofinansowane przez Unię Europejską oraz Województwo Śląskie.